John Amandus Aae

1890 - 1968  (77 år)

• Navn	John Amandus Aae
  Fødsel	26 Okt 1890	Sverige, Jämtland, Rödön   [1]
  Dåp	30 Nov 1890	Sverige, Jämtland, Rödön   [2]
  Kjønn	Mann
  Konfirmasjon	09 Jul 1905	ST, Hemne kirke   [2]
  Død	12 Jan 1968	ST, Trondheim   [3]
  	20 Jan 1968	ST, Trondheim Nidaros Domkirke   [4]
  Begravelse	12 Jul 1968	ST, Trondheim, Tilfredshet kirkegård   [3]
  Person ID	I82094	Hemneslekt
  Sist endret	1 Feb 2022

  
  

  Far	Olof Nilsson,   f. 1854, Sverige d. 1939, Sverige (Alder 85 år)
  Mor	Lena Johnsdtr. Strand f Aae,   f. 24 Mai 1855, ST, Snillfjord, Aae
  Famile ID	F2202	Gruppeskjema  |  Familiediagram

  
  

  Familie	Gjertrud Johnsdtr. Aae f Sagflaat,   f. 25 Jun 1897, ST, Støren d. 30 Jun 1980, ST, Trondheim (Alder 83 år)
  Ekteskap	16 Nov 1918	ST, Trondheim Nidaros Domkirke   [5]
  Barn	> 1. Per Aae,   f. 28 Mai 1917, ST, Trondheim d. 05 Nov 1988, NT, Levanger (Alder 71 år)   2. Lene Mildrid Aae + 3. Jomar Einride Aae,   f. 12 Aug 1925, ST, Trondheim d. 29 Mar 1987, ST, Orkdal, Orkanger (Alder 61 år) + 4. Gunvor Jorunn Thon f Aae
  Famile ID	F31347	Gruppeskjema  |  Familiediagram
  Sist endret	17 Jun 2026

  
  

• Hendelseskart	Vis kartet	Fødsel - 26 Okt 1890 - Sverige, Jämtland, Rödön Dåp - 30 Nov 1890 - Sverige, Jämtland, Rödön Ekteskap - 16 Nov 1918 - ST, Trondheim Nidaros Domkirke Død - 12 Jan 1968 - ST, Trondheim - 20 Jan 1968 - ST, Trondheim Nidaros Domkirke Begravelse - 12 Jul 1968 - ST, Trondheim, Tilfredshet kirkegård  = Link til Google Earth
  Tegnforklaring	: Adresse       : Lokasjon       : By       : Fylke/Grevskap       : Stat/Provins       : Land       : Ikke satt

  
  

• Bilder » Lysbildefremvisning		John Amandus Aae
  		John Amandus Aae Fange på Falstad i 1942
  		John Amandus Aae Fange på Falstad i 1942

  
  

• Notater

  John Aae var fødd Jämtland i 1890, men vaks opp hos ei tante på husmannsplassen Aunebakken under garden Aae i Snillfjorden. Han hadde delutdanningar frå Amtsskolen og Underoffisersskolen før han avslutta utdanninga med eit halvt år på handelsskolen. Etter nokre år som sjømann og gardsarbeider arbeidde han resten av det yrkesaktive livet med organisasjons- og administrasjonsarbeid. Da han kom til Trondheim var han først styrar ved Selsbak Samvirkelag før han under 1.verdskrigen var forretningsførar for Provianteringsrådet i Strinda kommune. I åra 1919-23 var han disponent i avisa Ny Tid. Etter partisplittinga mellom DNA og NKP i 1923, der Ny Tid heldt fram som NKP-avis, var han med på å starte Arbeider-Avisa og var disponent i den nye avisa frå 1924 til 1958. John Aae hadde andel og budde i TKB, i tomannsbustaden i Sylvester Sivertsons gt.1 (2.etg.), frå 2.avdelinga i selskapet stod ferdig i 1923. I 1939 vart han formann for den nyskipa Trondheim forsyningsnemnd, der han hadde ein av selskapet sine andre medlemer, Jørgen Vogt, som forretningsførar. I 1941-42 fungerte han som administrativ leiar for nemnda. I 1942 måtte Aae rømme til Sverige, der han var forlegningssjef ved den norske flyktingesentralen i Kjesäter i åra 1943-45. John Aae var også ein av dei mange med politisk karriere i selskapet. Han representerte DNA i Strinda herredsstyre i åra 1917-23 og i Trondheim bystyre frå 1928 til 1957. I Trondheim var han varaordførar frå 1935 til 1947 og ordførar frå 1948 til 1957. Aae var fungerande ordførar i bystyremøte 31.oktober 1940, da ordførar Ivar Skjånes vart avsett etter forordning frå Nasjonal Samling. Det var ein annan av selskapet sine medlemer, Harald Langhelle, som i dette møtet kom med framlegget som vart vedtatt om å utsette alle saker (oppløysing av Bystyret). Da han gjekk av som ordførar i 1957 var det ingen som hadde hatt ordførarvervet lenger enn han sidan formannskapslovene vart innført i 1837. Han hadde mange offentlege og private styreverv, m.a. formann i Trondheim skolestyre (1940), Trondheim hamnestyre (1948-59), Trondheim elektrisitetsverk (1948-51), m.m. Den politiske karriera til John Aae var karakteristisk for leiarane i arbeidarrørsla i mellom- og dei første etterkrigsåra. Han starta som aktiv i sosialdemokratiske ungdomsslag og endte opp som fylkesleiar i Sør-Trøndelag Arbeidarparti. I ungdomslaget arbeidde han saman med den meir revolusjonære Martin Tranmæl. Historikaren Anders Kirkusmo har skildra den politiske grunnhaldninga hans som sosialdemokratisk med Johan Nygaardsvold som førebilete. Han var ingen ideolog, men solid, jordnær og saksorientert politikar som søkte praktiske løysingar på problema (Kirkhusmo 1997, s.332-33). Kirhusmo skriv også: "[Han var] Tung og ruvende i dobbelt forstand, men bak det trønderske flegma skjulte det seg et hissig temperament - selv om glimtet i øyet alltid var til stede. Som den ledende politiker i byen i denne perioden, hadde han sin hånd om det meste. "Gjenreiseren og samfunnsborgeren", som etterfølgeren i ordførervervet, Olav Gjærevoll, kalte ham, var en drivkraft bak mange store løft." Desse eigenskapene var særs synlege hos Aae da han tok del i realiseringa av Folkets Hus i Trondheim. I 1920 hadde styret i Trondheim Arbeidarparti funne ut at det måtte finnast ei tenleg organisasjons- og eigedomsform for Folkets Hus. I komitéen som vart oppnemnt for å greie ut saka sat seinare TKB-medlem Sverre Støstad. 17.april 1921 vart Fellesorganisasjonen Folkets Hus konstituert (seinare omdøypt til Arbeidernes Økonomiske Fellesorganisasjon, AØF). Tre av dei sju styremedlemene som skulle planlegge det nye Folkets Hus i Olav Tryggvessons gate vart same året medlemer i TKB: M. Trønsdal, Petter I. Aune og Reidar Forbregd. I 1923 vart det oppnemnt ein Byggekommité med mellom andre TKB-medlemene O. Dullum som formann og John Aae. På 1930-talet og fram mot ferdigstillinga av det nye Folkets Hus i 1939 var John Aae formann i AØF. Det var i denne perioden han etter eit besøk i Filmteateret hadde kome på idéen om å bygge kinosal i Folkets Hus. Også i Byggekomitéen av 1938 budde eller hadde tre av dei fire medlemene budd i TKB: John Aae (formann), Albert Trønsdal og Petter Aarsand. Det var nok ikkje i seg sjølv særleg viktig for realiseringa av Folkets Hus at mange av eldsjelene bak prosjektet budde og var andelseigarar i TKB. Det viser derimot kor samanvevde dei leiande personane i arbeidarrørsla i byen var, den sterke evna til å realisere store ideelle prosjekt og at deira forståing av politisk aktivisme og idealisme også omfatta ordninga av privatlivet. (www.tbk.no) Selvfortalt: https://www.nb.no/items/URN:NBN:no-nb_digibok_2015070308118?page=33

  
  

• Kilder

  [S1602] Hvem er hvem? 1948. [S5] Kirkebok for Hemne (ST). [S35] Gravminner i Norge. [S121] Dødsannonse. [S204] Kirkebok for Trondheim (Domkirken).